Trading ve kripto sözlüğü

Videolarımda ve her borsada karşına çıkan kelimeler, her biri tek satırda açıklanmış. Anlamadığın terimi ara ya da bir kategoriyi baştan sona gez.

9 kategoride 386 terim

Temel kavramlar 30

Arz: Bir varlığın satışa sunulan miktarı.
ATH: Fiyatın tüm zamanların en yüksek seviyesi.
ATL: Fiyatın tüm zamanların en düşük seviyesi.
Ayılar (Bears): Fiyatın düşmesini bekleyen piyasa katılımcıları.
Balinalar: Piyasayı etkileyebilecek büyüklükte pozisyonlara sahip katılımcılar.
Bear Market (Ayı piyasası): Uzun süren düşüş trendi dönemi.
Birincil piyasa: Varlıkların ilk kez ihraç edildiği piyasa.
Boğalar (Bulls): Fiyatın yükselmesini bekleyen piyasa katılımcıları.
Bull Market (Boğa piyasası): Uzun süren yükseliş trendi dönemi.
Crash (Çöküş): Ani ve sert düşüş.
Düşüş trendi: Tepelerin ve diplerin genel olarak alçaldığı hareket.
Düzeltme: Ana trendin tersi yönündeki hareket.
Fiyat keşfi: Alıcıların ve satıcıların fiyatı belirlediği süreç.
FOMO: Bir fırsatı kaçırma korkusu.
FUD: Piyasa duyarlılığını etkileyen korku, belirsizlik ve şüphe.
Güçlü eller: Sermayesi büyük katılımcılar için kullanılan gayriresmî ifade.
Hacim: Bir dönem boyunca işlem gören miktar.
İkincil piyasa: Daha önce ihraç edilmiş varlıkların alınıp satıldığı piyasa.
Kapitülasyon (Teslimiyet): Korku ya da tükenmişlikten kaynaklanan toplu satış.
Likidite: Bir varlığın fiyatını fazla oynatmadan alınıp satılabilme kolaylığı.
Ölü kedi sıçraması (Dead Cat Bounce): Ardından devam eden bir düşüş trendi içindeki geçici toparlanma.
Piyasa değeri (Market Cap): Fiyatın dolaşımdaki birim sayısıyla çarpımı.
Piyasa duyarlılığı: Katılımcılar arasında baskın olan iyimserlik ya da kötümserlik.
Ralli: Fiyatın güçlü ya da istikrarlı yükselişi.
Siyah kuğu: Öngörülmesi son derece zor ve etkisi büyük olay; illa olumsuz olması gerekmez.
Talep: Bir varlığa yönelik alım ilgisi.
Volatilite (Oynaklık): Fiyat değişimlerinin büyüklüğü.
Yatay seyir: Bir aralık içinde belirgin bir trend olmadan ilerleyen hareket.
Yükseliş trendi: Tepelerin ve diplerin genel olarak yükseldiği hareket.
Zayıf eller: Korkuyla hemen satanlar için kullanılan gayriresmî ifade.

Emirler ve işlem yönetimi 41

Arbitraj: Piyasalar arasındaki fiyat farklarından yararlanmak.
Break Even (Başa baş): Maliyetler düşüldükten sonra net sonucun sıfır olduğu nokta.
Çıkış: Bir işlemin kapatıldığı fiyat ya da an.
DCA: Sabit bir tutarla yapılan düzenli alımlar.Rehberi oku: Kriptoda DCA: nedir ve ortalama alış fiyatın nasıl hesaplanır?
Emir defteri (Order Book): Alış ve satış limit emirlerinin listesi.
Execution VWAP (Uygulama VWAP’ı): Emirleri işlem gören hacme göre dağıtan strateji.
FOK: Ya hemen tamamı gerçekleşmesi ya da iptal edilmesi gereken emir.
Giriş: Bir işlemin açıldığı fiyat ya da an.
GTC: Gerçekleşene ya da iptal edilene kadar geçerli emir.
Hedging (Riskten korunma): Finansal bir riski azaltmak için alınan karşı pozisyon.
Iceberg emir (Buzdağı emri): Piyasaya küçük parçalar hâlinde gösterilen büyük emir.
IOC: Mümkün olan kısmı hemen gerçekleştirip kalanını iptal eden emir.
Kademeli çıkış: Bir pozisyonu birkaç emirle kapatmak.
Kademeli giriş: Bir pozisyonu birkaç emirle oluşturmak.
Kısmi kapanış: Pozisyonun yalnızca bir kısmını kapatmak.
Limit emir: Azami alış ya da asgari satış fiyatı belirleyen emir.
Long (Uzun): Fiyat yükselirse değer kazanan pozisyon.Rehberi oku: Long ve short: kriptoda uzun ve kısa pozisyon açmak nedir?
Maker: Emir defterine likidite ekleyen emir.Rehberi oku: Maker ve taker komisyonları: nedir ve gerçekte ne kadar ödersin?
OCO emri: Birbirine bağlı iki emir: biri gerçekleşince diğeri iptal olur.
Ortalama yapma (Averaging): Pozisyonu büyüterek ortalama maliyeti değiştirmek.Rehberi oku: Kriptoda DCA: nedir ve ortalama alış fiyatın nasıl hesaplanır?
Perpetual (Süresiz vadeli): Vadeli işlemlere benzeyen ama sabit vadesi olmayan türev kontratlar.Rehberi oku: Spot mu vadeli işlemler mi: aralarındaki farklar
Piyasa derinliği: Farklı fiyat seviyelerindeki mevcut likidite.
Piyasa emri: Mevcut en iyi tekliflere karşı gerçekleşen emir.
Post Only: Taker olarak anında gerçekleşmeyi engelleyen emir.
Pozisyon: Bir varlıkta açık olan maruziyet.
Reduce Only: Yalnızca mevcut bir pozisyonu azaltan emir.
Short (Kısa): Fiyat düşerse değer kazanan pozisyon.Rehberi oku: Long ve short: kriptoda uzun ve kısa pozisyon açmak nedir?
Slippage (Kayma): Beklenen fiyatla gerçekleşen fiyat arasındaki fark.
Spot: Varlığın doğrudan alınıp satıldığı piyasa.Rehberi oku: Spot mu vadeli işlemler mi: aralarındaki farklar
Spread (Makas): En iyi alış teklifi ile en iyi satış teklifi arasındaki fark.
Stop Limit: Belirli bir fiyata ulaşıldığında limit emir tetikleyen emir.Rehberi oku: Stop loss ve take profit: nedir ve akıllıca nasıl konur?
Stop Loss (Zarar Durdur): Zararı sınırlamak için tasarlanmış emir; gerçekleşen fiyat farklı olabilir.Rehberi oku: Stop loss ve take profit: nedir ve akıllıca nasıl konur?
Stop Market: Belirli bir fiyata ulaşıldığında piyasa emri tetikleyen emir.Rehberi oku: Stop loss ve take profit: nedir ve akıllıca nasıl konur?
Take Profit (Kâr Al): Hedefe ulaşıldığında kârı realize eden emir.Rehberi oku: Stop loss ve take profit: nedir ve akıllıca nasıl konur?
Taker: Mevcut likiditeyi tüketen emir.Rehberi oku: Maker ve taker komisyonları: nedir ve gerçekte ne kadar ödersin?
Time in Force: Bir emrin ne kadar süre geçerli kalacağını belirleyen kural.
Trader: Finansal piyasalarda işlem yapan kişi.
Trading: Kâr amacıyla varlık alıp satma.
Trailing Stop (İz süren stop): Fiyat lehine ilerledikçe onu takip eden stop.
TWAP: İşlemi zamana yayarak gerçekleştirme stratejisi.
Vadeli işlemler (Futures): Değeri bir dayanak varlığa bağlı olan türev ürünler.Rehberi oku: Spot mu vadeli işlemler mi: aralarındaki farklar

Kaldıraç ve türevler 44

ADL: Aşırı riskleri yönetmek için pozisyonların otomatik olarak azaltılması.
Backwardation: Uzak vadeli kontratların yakın vadelilerin altında olması.
Basis: Vadeli fiyat ile spot fiyat arasındaki fark.
Başlangıç teminatı: Pozisyon açarken istenen güvence.
Call (Alım opsiyonu): Dayanak varlığı satın alma hakkı veren opsiyon.
Contango: Uzak vadeli kontratların yakın vadelilerin üzerinde olması.
Çapraz marjin: Uygun pozisyonlar arasında paylaşılan teminat.Rehberi oku: Kriptoda kaldıraç nedir ve gerçekte nasıl çalışır?
Delta: Opsiyon fiyatının dayanak varlığın fiyatına duyarlılığı.
Doğrusal kontrat (Linear): Genellikle stablecoin ya da itibari para cinsinden fiyatlanıp uzlaşan türev.
Efektif kaldıraç: Toplam maruziyetin onu destekleyen sermayeye bölümü.Rehberi oku: Kriptoda kaldıraç nedir ve gerçekte nasıl çalışır?
Funding Rate (Fonlama oranı): Perpetual kontratlarda long ve short taraflar arasındaki periyodik ödeme.Rehberi oku: Funding rate: sürekli vadeli işlemlerde fonlama oranı nedir?
Gamma: Deltanın dayanak varlıktaki değişimlere duyarlılığı.
Gerçekleşmemiş PnL: Açık pozisyonların anlık, değişken sonucu.
Gerçekleşmiş PnL: Kapatılmış işlemlerde kesinleşmiş sonuç.
Index Price (Endeks fiyatı): Birkaç piyasanın verisiyle oluşturulan referans fiyat.
İflas fiyatı (Bankruptcy Price): Kontrat kurallarına göre tahsis edilen teminatın tükendiği seviye.
İzole marjin: Bir pozisyona ayrı olarak tahsis edilen teminat.Rehberi oku: Kriptoda kaldıraç nedir ve gerçekte nasıl çalışır?
Kaldıraç: Daha az teminatla daha büyük bir maruziyeti kontrol etmeyi sağlar; riski artırır.Rehberi oku: Kriptoda kaldıraç nedir ve gerçekte nasıl çalışır?
Last Price (Son fiyat): Gerçekleşen son işlemin fiyatı.
Likidasyon: Teminat yetersizliği nedeniyle zorla kapatma; toplam bakiyenin sıfırlanması anlamına gelmez.Rehberi oku: Vadeli işlemlerde likidasyon fiyatı nasıl hesaplanır?
Likidasyon fiyatı: Likidasyonun tetikleneceği yaklaşık fiyat.Rehberi oku: Vadeli işlemlerde likidasyon fiyatı nasıl hesaplanır?
Likidasyon zinciri: Hareketleri hızlandırıp yenilerini tetikleyen likidasyonlar.
Long Squeeze: Long pozisyonların zorla kapatılmasıyla derinleşen düşüş.
Margin Call (Teminat çağrısı): Teminatın yetersiz kaldığına dair uyarı.
Mark Price (İşaret fiyatı): Birçok borsada teminat ve likidasyonlar için kullanılan referans fiyat.
Negatif funding: Genellikle short taraf long tarafa öder.Rehberi oku: Funding rate: sürekli vadeli işlemlerde fonlama oranı nedir?
Open Interest (Açık pozisyon): Açık türev kontratlarının sayısı ya da değeri.
Opsiyon primi: Bir opsiyonu satın almak için ödenen bedel.
Opsiyonlar: Kararlaştırılmış koşullarda alım ya da satım hakkı veren kontratlar.
Örtük volatilite (Implied Volatility): Opsiyon fiyatlarına yansıyan beklenen volatilite.
PnL: Kâr ve zarar.
Pozitif funding: Genellikle long taraf short tarafa öder.Rehberi oku: Funding rate: sürekli vadeli işlemlerde fonlama oranı nedir?
Put (Satım opsiyonu): Dayanak varlığı satma hakkı veren opsiyon.
ROE: Teminat olarak kabul edilen sermaye üzerinden yüzdesel getiri.
ROI: Yatırılan sermayeye göre getiri.
Short Squeeze: Short pozisyonların zorla kapatılmasıyla sertleşen yükseliş.
Sigorta fonu (Insurance Fund): Likidasyonlardan doğan açıkları karşılamaya ayrılmış fon.
Strike (Kullanım fiyatı): Bir opsiyonun kullanım fiyatı.
Sürdürme teminatı: Bir pozisyonu açık tutmak için gereken asgari güvence.Rehberi oku: Vadeli işlemlerde likidasyon fiyatı nasıl hesaplanır?
Teminat (Marjin): Kaldıraçlı bir pozisyonu açık tutmak için kullanılan güvence.Rehberi oku: Kriptoda kaldıraç nedir ve gerçekte nasıl çalışır?
Ters kontrat (Inverse): Teminatı ve uzlaşması kripto cinsinden olabilen türev.
Theta: Opsiyon değerinin zamanın geçişine duyarlılığı.
Vade sonu: Bir kontratın sona erdiği tarih.
Vega: Opsiyon değerinin örtük volatiliteye duyarlılığı.

Teknik analiz 60

Açılış gap’i: Önceki kapanış ile sonraki açılış arasındaki fark.
Akümülasyon (Birikim): Alım pozisyonlarının oluşturulduğu evre olarak yapılan yorum.
Aralık (Range): Tekrarlanan tepeler ve diplerle sınırlanan bölge.
Arz bölgesi: Olası bir satış ilgisinin beklendiği alan.
Aşırı alım: Sert bir yükselişle ilişkilendirilen indikatör okuması; ani bir dönüşü öngörmez.
Aşırı satım: Sert bir düşüşle ilişkilendirilen indikatör okuması; ani bir tepkiyi öngörmez.
BOS: Yapı kırılımı; genellikle trend yönünde.
Breakout (Kırılım): Önemli bir seviyenin ya da aralığın kırılması.
CHoCH: Bir dönüşün habercisi olabilecek yapı karakteri değişimi.
Confluence (Kesişim): Birden fazla teknik sinyalin örtüşmesi.
Çoklu zaman dilimi (Multi-timeframe): Birkaç zaman diliminin birlikte analizi.
Dağıtım (Distribution): Büyük katılımcıların satış yaptığı evre olarak yapılan yorum.
Destek: Talebin ortaya çıkabileceği bölge; tepkiyi garanti etmez.
Dinamik destek: Bir ortalama gibi destek işlevi görebilen hareketli referans.
Dinamik direnç: Direnç işlevi görebilen hareketli referans.
Direnç: Arzın ortaya çıkabileceği bölge; düşüşü garanti etmez.
Discount Zone: Bir referans aralığının alt kısmı.
Düşen kanal: Fiyatın paralel alçalan çizgiler arasında salınması.
Equal Highs: Yaklaşık olarak eşit tepeler.
Equal Lows: Yaklaşık olarak eşit dipler.
Fair Value Gap (FVG): Fiyatın az işlem gören bir bölge bıraktığı mumlar arası dengesizlik.
Fakeout (Sahte kırılım): Başarısız olup önceki aralığa geri dönen kırılım.
Fibonacci: Teknik referans olarak kullanılan matematiksel oranları işaretleyen araç.
Fibonacci düzeltmesi: Önceki bir harekete uygulanan yüzdesel seviyeler.
Fibonacci uzantısı: Önceki bir hareketin ötesine seviye projeksiyonu.
Gap (Boşluk): Ardışık dönemlerin fiyatları arasındaki boşluk.
Hacim profili (Volume Profile): İşlem gören hacmin fiyat seviyelerine göre dağılımı.
HH: Bir öncekinden daha yüksek tepe.
HL: Bir öncekinden daha yüksek dip.
Imbalance (Dengesizlik): Alım ve satım baskısı arasındaki geçici dengesizlik.
Konsolidasyon: Bir hareketin ardından fiyatın dar bir alanda kaldığı evre.
LH: Bir öncekinden daha alçak tepe.
Liquidity Sweep: Bir uç noktayı geçip geri dönen, likidite süpürmesi olarak yorumlanan hareket.
LL: Bir öncekinden daha alçak dip.
Mitigasyon: Bazı yaklaşımlara göre fiyatın emirleri karşılamak için teknik bir bölgeye geri dönmesi.
Momentum: Fiyat hareketinin gücü ya da hızı.
MSS: Belirli analiz yöntemlerine göre yapıda önemli bir değişim.
Naked POC: Sonradan fiyatın yeniden ziyaret etmediği hacim kontrol noktası.
Negatif uyumsuzluk (Bearish Divergence): Fiyat daha yüksek tepe yaparken indikatörün daha alçak tepe yapması.İndikatörüme bak
Order Block: Bazı yöntemlerin kurumsal emirlerle ilişkilendirdiği mum bölgesi.
Pivot noktası: Olası bölgeleri belirlemek için önceki fiyatlarla hesaplanan seviye.
POC: İncelenen profilde en yüksek hacmin oluştuğu fiyat seviyesi.
Pozitif uyumsuzluk (Bullish Divergence): Fiyat daha düşük dip yaparken indikatörün daha yüksek dip yapması.İndikatörüme bak
Premium Zone: Bir referans aralığının üst kısmı.
Pullback: Son hareketin tersine yaşanan geçici geri çekilme.
Retest: Kırıldıktan sonra bir seviyenin yeniden test edilmesi.
Stop Hunt (Stop avı): Yoğunlaşmış stop emirlerinin peşine düşmek olarak yorumlanan hareket.
Swing High: Yakındaki mumlara göre yerel tepe.
Swing Low: Yakındaki mumlara göre yerel dip.
Talep bölgesi: Olası bir alım ilgisinin beklendiği alan.
Teknik analiz: Senaryo kurmak için grafiklerin, fiyatların ve hacimlerin incelenmesi.
Teyitli kırılım: Trader’ın belirlediği ek kriterleri karşılayan kırılım.
Throwback: Aşılan bir dirence doğru geri dönüş.
Trend çizgisi: Grafikteki önemli uç noktaları birleştiren çizgi.
Trend dönüşü: Bir tepe ve dip düzeninden diğerine geçiş.
Uyumsuzluk (Divergence): Fiyatın seyri ile bir indikatör arasındaki uyuşmazlık.İndikatörüme bak
VAH: Hacim profilindeki değer alanının üst sınırı.
VAL: Hacim profilindeki değer alanının alt sınırı.
Yükselen kanal: Fiyatın paralel yükselen çizgiler arasında salınması.
Zaman dilimi (Timeframe): Her mumun temsil ettiği zaman aralığı.

Mumlar ve formasyonlar 31

Alçalan takoz: Birbirine yaklaşan alçalan çizgilerden oluşan formasyon.
Alçalan üçgen: Görece düz bir taban ve alçalan tepelerle oluşan konsolidasyon.
Bayrak: Güçlü bir hareketin ardından gelen kısa konsolidasyon.
Çekiç (Hammer): Küçük gövdeli ve uzun alt fitilli mum.
Doji: Açılışı ve kapanışı birbirine çok yakın olan mum.
Düşüş mumu: Kapanışı açılışının altında olan mum.
Fincan-kulp: Ardından küçük bir konsolidasyon gelen yuvarlak formasyon.
Fitil: Gövdenin dışındaki en yüksek ya da en düşük seviyeleri gösteren uç.
Flama: Bir itkinin ardından oluşan küçük üçgen konsolidasyon.
Inside Bar: Aralığı bir önceki mumun aralığı içinde kalan mum.
İkili dip: Yükseliş yönlü bir dönüşün habercisi olabilecek iki benzer dip.
İkili tepe: Düşüş yönlü bir dönüşün habercisi olabilecek iki benzer tepe.
Japon mumu: Açılışı, en yükseği, en düşüğü ve kapanışı gösteren gösterim.
Kayan yıldız (Shooting Star): Bir yükselişin ardından gelen uzun üst fitilli mum formasyonu.
Marubozu: Geniş gövdeli, fitilleri çok kısa ya da hiç olmayan mum.
Mum gövdesi: Açılış ile kapanış arasındaki mesafe.
Omuz-baş-omuz (OBO): Ortadakinin en yüksek olduğu üç tepeli formasyon.
Outside Bar: Aralığı önceki mumun en yükseğini ve en düşüğünü aşan mum.
Pin Bar: Bir seviyeden reddedilmeyi yansıtan uzun fitilli mum.
Simetrik üçgen: Alçalan tepeler ve yükselen diplerle oluşan konsolidasyon.
Ters çekiç (Inverted Hammer): Küçük gövdeli ve uzun üst fitilli mum.
Ters omuz-baş-omuz (TOBO): Ortadakinin en düşük olduğu üç dipli formasyon.
Üçlü dip: Bir destek bölgesinde birbirine yakın üç dip.
Üçlü tepe: Bir direnç bölgesinde birbirine yakın üç tepe.
Yutan ayı (Bearish Engulfing): Önceki yükseliş gövdesini saran düşüş gövdesi.
Yutan boğa (Bullish Engulfing): Önceki düşüş gövdesini saran yükseliş gövdesi.
Yuvarlak dip: Düşüşlerden yükselişlere kademeli geçiş.
Yuvarlak tepe: Yükselişlerden düşüşlere kademeli geçiş.
Yükselen takoz: Birbirine yaklaşan yükselen çizgilerden oluşan formasyon.
Yükselen üçgen: Görece düz bir tavan ve yükselen diplerle oluşan konsolidasyon.
Yükseliş mumu: Kapanışı açılışının üzerinde olan mum.

İndikatörler 30

ADX: Trendin yönünü değil, gücünü gösteren indikatör.
ATR: Ortalama gerçek aralık ölçüsü; volatiliteyi tahmin eder.
Basit hareketli ortalama (SMA): Son dönemlerin fiyatlarının eşit ağırlıkla ortalaması.
Beta: Bir varlığın referans endekse ya da piyasaya duyarlılığı.
Bollinger bantları: Bir ortalamanın çevresinde standart sapmaya dayalı bantlar.
BTC dominansı: Toplam kripto piyasa değerinde Bitcoin’e düşen yüzde.
CCI: İstatistiksel bir ortalamadan sapmaları ölçen osilatör.
CVD: Agresif alım hacmi ile agresif satım hacmi arasındaki kümülatif fark.
Death Cross (Ölüm kesişimi): Kısa vadeli bir ortalamanın uzun vadeli bir ortalamayı aşağı kesmesi.
Fear and Greed Index (Korku ve Açgözlülük Endeksi): Korku ve açgözlülük duyarlılığını ölçen bileşik indikatör.
Golden Cross (Altın kesişim): Kısa vadeli bir ortalamanın uzun vadeli bir ortalamayı yukarı kesmesi.
Hacim deltası: Alış tarafında ve satış tarafında gerçekleşen hacim arasındaki fark.
Ichimoku: Trendi, ivmeyi ve teknik bölgeleri değerlendiren çizgiler sistemi.
Ichimoku bulutu: Ichimoku sistemindeki ileriye yansıtılmış iki çizgi arasındaki bölge.
Korelasyon: İki değişkenin hareketleri arasındaki ilişkinin ölçüsü.
Likidasyon ısı haritası (Heatmap): Olası likidasyon yoğunluklarının bulunduğu seviyelerin tahmini haritası.
Likidite ısı haritası (Heatmap): Emirlerin ya da likiditenin fiyata göre yoğunluğunun görselleştirilmesi.
MACD: Üssel ortalamalar arasındaki farka dayanan indikatör.İndikatörüme bak
MACD histogramı: MACD ile sinyal çizgisi arasındaki fark.
MFI: Fiyatı ve hacmi birleştiren osilatör.
OBV: Kapanışa göre hacmi ekleyen ya da çıkaran kümülatif indikatör.
Parabolic SAR: Dinamik noktalarla çalışan trend takip indikatörü.
Pivot Points: Önceki tepe, dip ve kapanışlardan türetilen seviyeler.
ROC: Fiyatın yüzdesel değişim oranı.
RSI: Son yükselişlerin ve düşüşlerin büyüklüğünü karşılaştıran osilatör.İndikatörüme bak
Standart sapma: Ortalamaya göre dağılımın istatistiksel ölçüsü.
Stokastik: Kapanışı son fiyat aralığıyla karşılaştıran osilatör.
Supertrend: Genellikle ATR’ye dayanan trend indikatörü.
Üssel hareketli ortalama (EMA): Yakın tarihli fiyatlara daha fazla ağırlık veren ortalama.
VWAP: Hacim ağırlıklı ortalama fiyat.

Risk yönetimi 41

Aşırı işlem (Overtrading): Yeterli gerekçe olmadan çok fazla işlem açmak.
Aşırı uyum (Overfitting): Geçmiş verilere aşırı optimizasyon; yeni verilerde başarısız olur.
Backtesting: Bir stratejinin geçmiş verilerle değerlendirilmesi.
Bakiye (Balance): Gerçekleşmemiş PnL’yi illa içermeyen muhasebe bakiyesi.
Çeşitlendirme: Sermayenin farklı maruziyetlere dağıtılması.
Disiplin: Trading planına tutarlı biçimde uymak.
Doğrulama yanlılığı: Bir fikri destekleyen verileri arayıp karşıt olanları görmezden gelmek.
Drawdown: Sermayenin bir tepeden sonraki bir dibe kadar düşüşü.
Edge: Bir stratejinin olası istatistiksel avantajı.
Equity (Özsermaye): Değişken sonuçlar dahil hesabın güncel değeri.
Forward Testing: Bir stratejinin sonraki verilerle ya da gerçek zamanlı değerlendirilmesi.
Geçersizlik (Invalidation): İşlem hipotezinin artık geçerli olmadığını gösteren koşul.
Geri görüş yanlılığı: Bir sonucu öğrendikten sonra onun baştan belli olduğuna inanmak.
Günlük maksimum zarar: Bir seans boyunca izin verilen zarar sınırı.
Haftalık maksimum zarar: Bir hafta boyunca izin verilen zarar sınırı.
Hayatta kalma yanlılığı: Yalnızca ayakta kalan örnekleri inceleyip başarısız olanları görmezden gelmek.
İflas riski (Risk of Ruin): Sermayenin kritik bir kısmını kaybetme olasılığı.
İşlem başına risk: Bir işlemde kayba açık olan tutar ya da yüzde.Rehberi oku: İşlem başına ne kadar risk alınır: %1 kuralı ve büyüklük nasıl hesaplanır
Kayıptan kaçınma: Kayıpları benzer büyüklükteki kazançlardan daha yoğun hissetme eğilimi.
Loss Rate (Kaybetme oranı): Zararlı işlemlerin yüzdesi.
Matematiksel beklenti: Olasılıklara ve sonuçlara göre işlem başına beklenen ortalama kâr.
Maximum Drawdown: Kaydedilen en büyük tepeden dibe düşüş.
Paper Trading: Gerçek para riske atmadan işlem simülasyonu.
Portföy korelasyonu: Pozisyonların birlikte hareket etme derecesi.
Position Sizing: Bir pozisyonun uygun büyüklüğünün hesaplanması.Rehberi oku: İşlem başına ne kadar risk alınır: %1 kuralı ve büyüklük nasıl hesaplanır
Pozisyon büyüklüğü: İşlem yapılan varlık miktarı ya da nominal değer.Rehberi oku: İşlem başına ne kadar risk alınır: %1 kuralı ve büyüklük nasıl hesaplanır
Profit Factor: Brüt kârların brüt zararlara bölümü.
R katı (R Multiple): Başlangıç riskinin katı olarak ifade edilen sonuç.
Recovery Factor: Kullanılan yönteme göre net kârın maksimum drawdown’a bölümü.
Revenge Trading (İntikam işlemi): Zararları telafi etmek için dürtüsel işlem yapmak.
Risk yönetimi: Ne kadar sermaye kaybedilebileceğini kontrol eden kurallar.Rehberi oku: İşlem başına ne kadar risk alınır: %1 kuralı ve büyüklük nasıl hesaplanır
Risk-ödül oranı (R:R): Olası kârın olası zarara bölümü.Rehberi oku: Stop loss ve take profit: nedir ve akıllıca nasıl konur?
Setup: Bir giriş için gerekli koşulların bir araya gelmesi.
Sharpe Ratio: Volatiliteye göre düzeltilmiş fazla getiri.
Sortino Ratio: Aşağı yönlü volatiliteye göre düzeltilmiş fazla getiri.
Strateji: Trading kararları almak için tekrarlanabilir yöntem.
Teknik stop: Senaryonun geçersiz kalacağı noktaya göre konan stop.
Trading günlüğü (Journal): İşlemlerin, gerekçelerinin ve sonuçlarının kaydı.
Trading planı: Giriş, çıkış ve risk yönetimi kurallarının bütünü.
Win Rate (Kazanma oranı): Kazançlı işlemlerin yüzdesi.
Yoğunlaşma: Az sayıda pozisyona ya da varlığa bağımlılık.

Kripto paralar ve blockchain 77

%51 saldırısı: Belirli saldırılara imkân veren, konsensüs gücünün çoğunluğunun kontrolü.
Açık anahtar (Public Key): Özel anahtardan türetilen ve kriptografide kullanılan veri.
Airdrop: Kullanıcılara ücretsiz ya da koşullu token dağıtımı.
Altcoin: Bitcoin dışındaki kripto paralar.
AMM: Rezervler ve fiyat formülleri kullanan takas sistemi.
APR: Bileşik getiriyi illa içermeyen basit yıllık oran.
APY: Varsayımlara göre bileşik getiriyi hesaba katan yıllık eşdeğer getiri.
Bitcoin (BTC): Azami arzı 21 milyon olarak programlanmış merkeziyetsiz kripto para.
Blockchain: Bloklar hâlinde gruplanmış işlemlerin dağıtık kaydı.
Blok: Bir zincire eklenen işlemler kümesi.
Blok gezgini (Block Explorer): Herkese açık işlemleri ve blokları sorgulamaya yarayan araç.
Bridge (Köprü): Varlıkları ya da temsillerini ağlar arasında aktaran protokol.
Burn (Yakım): Tokenların yakma mekanizmasıyla dolaşımdan çekilmesi.
CeFi: Merkezi kuruluşlarca sunulan finansal hizmetler.
CEX: Bir kuruluş tarafından yönetilen merkezi borsa.Rehberi oku: Bitunix, Bitget ve BingX: 2026 kripto borsa karşılaştırması
Coin: Bir blockchain ağının yerel varlığı.
Cold Wallet (Soğuk cüzdan): Anahtarların çevrimdışı saklanması.
DAO: Kararları zincir üstü mekanizmalarla koordine eden organizasyon.
DeFi: Merkeziyetsiz protokoller üzerine kurulu finansal hizmetler.
Depeg: Bir stablecoinin öngörülen sabit değerini kaybetmesi.
DEX: Protokoller ve akıllı sözleşmelerle çalışan merkeziyetsiz borsa.
Doğrulayıcı (Validator): Protokole göre blokların doğrulanmasına yardımcı olan katılımcı.
Dolaşımdaki arz: Piyasada mevcut olduğu tahmin edilen token miktarı.
Düğüm (Node): Bir blockchain ağına katılan bilgisayar.
FDV: Tamamen seyreltilmiş değerleme: fiyatın öngörülen maksimum ya da toplam arzla çarpımı.
Gas: Bazı blockchainlerde hesaplama işinin birimi.
Gas Fee (İşlem ücreti): Bir ağda işlem gerçekleştirmek için ödenen komisyon.
Governance Token (Yönetişim tokenı): Kararlara katılım haklarıyla ilişkili token.
Halving (Yarılanma): Bitcoin blok ödülünün programlanmış olarak azaltılması.
Hardware Wallet (Donanım cüzdanı): Özel anahtarları korumak için tasarlanmış fiziksel cihaz.
Hash: Kriptografik bir özet fonksiyonunun sonucu.
Hashrate: İş ispatı madenciliğine ayrılan hesaplama gücü.
Honeypot: Girmeye izin veren ama satmayı zorlaştıran ya da engelleyen token veya kontrat.
Hot Wallet (Sıcak cüzdan): Anahtarları internete bağlı bir cihazda erişilebilir olan cüzdan.
Impermanent Loss (Geçici kayıp): Likidite sağlamak ile varlıkları ayrı ayrı tutmak arasındaki değer farkı.
Kontrat adresi: Yayımlanmış akıllı sözleşmenin tanımlayıcısı.
Layer 1: İşlemleri işleyen ve güvence altına alan temel blockchain.
Layer 2: Ölçeklenebilirliği artırmak için temel bir blockchain üzerine kurulan sistem.
Likidite havuzu: Bir protokolde takasları kolaylaştırmak için yatırılan fonlar.
Liquidity Provider (Likidite sağlayıcı): Bir likidite havuzuna varlık sağlayan kullanıcı.
Madencilik: Bazı ağları güvence altına almak için yürütülen iş ispatı süreci.
Mainnet (Ana ağ): Canlıda çalışan ana blockchain ağı.
Maksimum arz: Varsa protokolün öngördüğü azami miktar.
Memecoin: Cazibesi büyük ölçüde memlere ve topluluğa dayanan token.
Mempool: Onay bekleyen işlemler kümesi.
Mint: Yeni token birimlerinin oluşturulması ya da çıkarılması.
NFT: Ayırt edilebilir tek bir dijital birimi temsil eden, değiştirilemez token.
Onaylar: Bir işlem dahil edildikten sonra eklenen bloklar.
Oracle (Kâhin): Akıllı sözleşmelere dış veri sağlayan hizmet.
Özel anahtar (Private Key): İşlemleri yetkilendirmeyi sağlayan kriptografik sır.
Proof of Stake (Hisse ispatı): Tokenlardaki ekonomik payı kullanan konsensüs mekanizması.
Proof of Work (İş ispatı): Hesaplama işi kullanan konsensüs mekanizması.
Pump and Dump: Çekilen alıcılara satmak için fiyatı yapay olarak şişiren manipülasyon.
Restaking: Zaten stake edilmiş varlıkların başka hizmetleri desteklemek için ek kullanımı.
Rug Pull: Proje sahiplerinin projeden değer çekip kaçtığı dolandırıcılık ya da terk.
Saklama (Custody): Varlıkları ya da anahtarları koruma ve kontrol etme sorumluluğu.
Seed Phrase (Kurtarma ifadesi): Bir cüzdanı geri yüklemeyi sağlayan kurtarma kelimeleri.
Self-Custody (Öz saklama): Anahtarların doğrudan kullanıcının kontrolünde olması.
Slashing: Belirli protokol ihlalleri nedeniyle stake edilmiş fonlara uygulanan ceza.
Smart Contract (Akıllı sözleşme): Blockchain üzerinde yayımlanan ve tanımlı kuralları uygulayan program.
Stablecoin: Bir referans değeri korumak için tasarlanmış token; mutlak bir garantisi yoktur.
Staking: Ağ mekanizmalarına ya da ödüllere katılmak için token kilitleme ya da devretme.
Sybil Attack (Sybil saldırısı): Bir ağda ya da sistemde avantaj elde etmek için çok sayıda kimlik kullanmak.
Testnet (Test ağı): Genellikle gerçek değeri olan varlıklar kullanmayan test ağı.
Token: Bir blockchain altyapısı üzerinde çıkarılan dijital varlık.
Token Unlock: Daha önce kilitlenmiş tokenların serbest bırakılması.
Tokenomics: Bir tokenın arzının, dağıtımının ve teşviklerinin tasarımı.
TVL: Yönteme göre protokollere yatırılmış varlıkların toplam değeri.
TxID: Blockchain üzerindeki bir işlemin tanımlayıcısı.
USDC: Circle tarafından çıkarılan, ABD dolarına endeksli stablecoin.
USDT: Tether tarafından çıkarılan, ABD dolarına endeksli stablecoin.
Vesting: Tokenların kademeli kilit açma takvimi.
Wallet (Cüzdan): Kripto varlıkların anahtarlarını ve işlemlerini yönetmeye yarayan araç.
Wash Trading: Hacim ya da hareketlilik varmış gibi göstermek için yapılan yapay işlemler.
Whitelist (Beyaz liste): Katılmaya yetkili adreslerin ya da kullanıcıların listesi.
Wrapped Token: Bir ağda başka bir varlığı temsil eden token.
Yield Farming: DeFi protokollerine sermaye sağlayarak getiri arayışı.

Makroekonomi 32

DXY: Doların bir döviz sepetine karşı endeksi.
ECB (Avrupa Merkez Bankası): Avro Bölgesi’nin merkez bankası.
Enflasyon: Genel fiyat düzeyindeki yaygın artış.
ETF: Borsada işlem gören fon.
ETF akışları: Borsa yatırım fonlarına net sermaye giriş ve çıkışları.
Faiz oranları: Para otoritelerince belirlenen ya da etkilenen paranın fiyatı.
Federal Rezerv (Fed): ABD’nin merkez bankası.
FOMC: Fed’in para politikasına karar veren komitesi.
Genişlemeci para politikası: Finansmanı ve ekonomik faaliyeti canlandırmayı amaçlayan önlemler.
Getiri eğrisi: Borç getirilerinin vadeye göre gösterimi.
Getiri eğrisinin terse dönmesi: Kısa vadeli getirilerin uzun vadelileri aştığı durum.
GSYH (GDP): Bir ekonomide üretilen nihai mal ve hizmetlerin değeri.
Güvenli liman: Stres dönemlerinde görece savunmacı kabul edilen varlık.
Hazine tahvili: Bir devletin çıkardığı borçlanma senedi.
İşsizlik oranı: İşgücünde olup iş arayan işsizlerin yüzdesi.
Makro korelasyon: Varlıklar ile ekonomik değişkenler arasındaki ilişki.
NFP (Tarım dışı istihdam): ABD’nin aylık tarım dışı istihdam raporu.
PCE: ABD’de kullanılan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi.
PMI: Ticari faaliyete dair anketlere dayanan endeks.
Powell: Jerome Powell, 2018’den Mayıs 2026’ya kadar Fed başkanı; o tarihte yerini Kevin Warsh aldı.
QE (Parasal genişleme): Finansal koşulları gevşetmek için merkez bankasının yaptığı varlık alımları.
QT (Parasal sıkılaştırma): Merkez bankası bilançosundaki varlıkların azaltılması.
Resesyon: Ekonomik faaliyette belirgin daralma.
Risk-off: Daha güvenli kabul edilen varlıkların arandığı ortam.
Risk-on: Riskli varlıklara iştahın arttığı ortam.
Sıkı para politikası: Enflasyonu ve talebi frenlemeyi amaçlayan önlemler.
Sistemik risk: Bir sorunun finansal sisteme yayılma riski.
Spot ETF: Yapısına göre varlığın spot fiyatına maruziyet sağlayan borsa yatırım fonu.
Stagflasyon: Yüksek enflasyon ile zayıf büyümenin bir arada olması.
Tahvil getirisi: Piyasanın bir tahvilden talep ettiği getiri.
Temel analiz: Değerini ve beklentilerini tahmin etmek için ekonomik, finansal ve projeye ait verilerin incelenmesi.
TÜFE (CPI): Tüketici fiyatlarındaki değişimleri ölçen endeks.